بنتيجه ى آزمايش خود ميرسند . بيان السعادة : و كلمه ى « منهم » مكرّر نشده است و در جلو سعيد آورده نشده است براى اشاره به اين كه اين تقسيم اجمالى است نه تفصيلى زيرا كلمه ى « هم » بجاى دسته اى از آنها است كه در قيامت برانگيخته شده‌اند ، و مقصود اين نيست كه همگى تقسيم به دو دسته ى شقى و سعيد بشوند ، و ممكن است چون بيشتر مردم اسقاط هستند و غير قابل از اينجهت قسمت عمومى نيست و تقسيم اجمالى است . و ممكن است دسته ى سوّمى باشد كه اكثر آنها هستند و پس از تصفيه ى حساب شقى و سعيد نوبت آنها خواهد بود از اين جهت تقسيم كلَّى نشده است تا فقطَّ سرنوشت اين دو دسته فهمانده شود . تفسير صفى عليشاه : مر شقى و نيكبخت اندر خبر هستشان در بطن امّ خود مقرّ هست يعنى ثابت اندر علم حقّ حالشان از خير و شر بر يك نسق پس به ظاهر آمد آن اصلى كه بود طفره مىباشد محال اندر وجود بود دانا بر حقيقتها إله بيش از اشيا كاين سفيد است آن سياه اين نه جبر است ار جوى دارى تو هوش جبر از عجز است بگشا چشم و گوش داند او چيزى كه آيد در ظهور نى كه مجبورى ز علم اندر امور « أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا » 108 طبرى : جمله ى « سُعِدُوا » با فتح سين نيز قرائت شده است . « خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ » 108 مجمع : اين جمله ها كه در دو آيه تكرار شده است از قسمتهاى مشكل قرآن است و جاى اختلاف علماء از دو جهت : اوّل قيد بدوام آسمان و زمين ، دوّم : استثناى بوسيله ى خواست خداوند . و در آن كتاب بعد از اظهار اين مطلب چهار معنى براى رفع اشكال اوّل نقل كرده است و ده معنى براى دوّم ، و بهتر معنى اين است كه جمله ى اول كنايه است از دوام و هميشگى همانطور كه او و ديگر مفسّرين از سخنان عرب